Światowy Dzień Kamishibai, czyli skąd i po co?

Światowy Dzień Kamishibai

Może to niektórych zdziwić, ale naprawdę istnieje takie święto. I choć jest stosunkowo młode, ma swoich zwolenników na całym świecie. Tam gdzie dotarło kamishibai jako metoda edukacyjna, tam święci się Światowy Dzień Kamishibai, a w tym dniu królują przede wszystkim opowieści dla dzieci. Zapytacie dlaczego? Wszystko przez II Wojnę Światową.

Siódmy grudnia to smutna rocznica przede wszystkim dla Stanów Zjednoczonych. W tym dniu Cesarstwo Japonii, mimo że skupione na wojnie z Republiką Chińską, postanowiło zwrócić swój wzrok w stronę Pearl Harbor. USA nie chciało oficjalnie przystąpić do trwających w Europie konfliktów, mając w pamięci ofiary i pożogę, jaką uczyniła Wielka Wojna. Niestety ten izolacjonizm spowodował, że wojna przyszła do Stanów. Nacjonalistyczne Cesarstwo – podobnie jak III Rzesza – potrzebowało przestrzeni życiowej i bezpieczeństwa dla swoich obywateli, stąd atak na najbliższe terytorium zajęte przez USA, które jednocześnie mogło być miejscem potencjalnego ataku na Japonię. Atak na Pearl Harbor spowodował przystąpienie Stanów Zjednoczonych do II Wojny Światowej, a jak się ona skończyła, nie trzeba dodawać.

Dlaczego wspominam o tym wydarzeniu? Ponieważ również 7 grudnia, lecz tym razem 2001 roku powstała IKAJA (International Kamishibai Association of Japan/ Międzynarodowe Towarzystwo Kamishibai w Japonii). Ta data została wybrana nieprzypadkowo. Założeniem ojców i matek IKAJA było wypromowanie sztuki kamishibai jako uczącej porozumienia między narodami, walczącej o pokój na świecie i wychowującej w tym duchu przede wszystkim dzieci. Kamishibai i kamishibaiyowie zarówno przed jak i po II Wojnie Światowej mieli dużo „za uszami”, ponieważ używano tego medium do rozsiewania nacjonalistycznej propagandy zarówno na terenach okupowanych jak i w samej Japonii. Siła opowieści w czasach przed Internetem była niekwestionowanie wielka, a wykorzystywanie jej w w/w celach dzisiaj moglibyśmy uznać za co najmniej „śliskie” moralnie. Stąd próba ujednolicenia i poprawy wizerunku kamishibai w Japonii i na świecie. Utworzono stowarzyszenie, rozpoczęto propagować kamishibai jako medium edukacyjne z jednoczesną pamięcią o tym, co Cesarstwo Japonii zgotowało Stanom Zjednoczonym. W ten sposób edukacja poprzez teatr znalazła w pewnym stopniu nowe zastosowanie.

Czy obecnie kamishibai skupia się głównie na edukacji ku pokojowi na świecie? Nie, w żadnym wypadku. Poprzez kamishibai mamy przede wszystkim doświadczyć kyokan, uczucia radości spowodowanego wspólnym uczestnictwem w pokazie i słuchaniu jakiejś bajki czy historii. Zresztą książki kamishibai poruszają wiele różnych tematów – zarówno tych filozoficznych, jak wyobcowanie, konflikt dobra ze złem, czy obowiązek, jak i tych całkiem przyziemnych, jak zachowanie wobec osób starszych, podstawowa higiena przedszkolaka, czy lęk przed ciemnością. Historie kamishibai mają przygotować małego człowieka do życia i to życia pozytywnego, w którym da sobie radę zarówno teraz jak i w przyszłości, bowiem, jak wszyscy wiemy, problemów czeka go masa.

Wydawnictw posiadających w swoich zbiorach książki kamishibai jest na świecie bardzo dużo. Kilka posiadamy również w Polsce. Jeżeli jesteś zainteresowana/zainteresowany przystąpić do obchodów Światowego Dnia Kamishibai lub po prostu zacząć korzystać z tego medium, zajrzyj na stronę któregoś z nich. Bardzo prawdopodobne, że w bibliotece publicznej w Twoim mieście znajdują się takie książki. Jeżeli nie, podsuń pomysł bibliotekarzom – rodzice i nauczyciele na pewno Ci za to podziękują.

Polskie wydawnictwa:

1.      Tibum - www.tibum.pl

2.      Risprint – www.kamishibai.com.pl

3.      Kokoszka – www.alebajki.pl

4.      KreatiBaj – www.kreatibaj.pl